วลพ.สั่งสภาทนายความอนุญาต ให้นักศึกษาแต่งกายตามเพศสภาพได้
วันที่ 3 พฤษภาคม ว่าที่พันตรี ดร.สมบัติ วงศ์กำแหง อดีตเลขาธิการสภาทนายความ ปัจจุบันเป็นกรรมการบริหารงานยุติธรรมแห่งชาติ กล่าวถึงกรณีที่ปรากฏเป็นข่าว ว่า มีผู้สมัครเข้ารับการฝึกอบรมวิชาว่าความกับสำนักฝึกอบรมวิชาว่าความ แห่งสภาทนายความ ได้ยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ (วลพ.) ตามพระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ.2558 ว่าระเบียบของสำนักฝึกอบรมวิชาว่าความแห่งสภาทนายความไม่อนุญาตให้ผู้ร้อง ซึ่งเป็นผู้หญิงแต่งกายในชุดผู้หญิงตามเพศสภาพ ในการเข้าสอบข้อเขียน แม้ผู้ร้องจะได้ทำศัลยกรรมหน้าอกและได้รับการผ่าตัดแปลงเพศแล้วก็ตาม ผู้ร้องเห็นว่าระเบียบดังกล่าวเป็นการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ จึงยื่นคำร้องต่อ วลพ.
ต่อมาในวันที่ 27 เมษายน 2565 คณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ (วลพ.) ได้มีคำวินิจฉัยสรุปว่า เนื่องจากมาตรา 27 วรรค 3 ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้ยืนยันว่า ความแตกต่างในเรื่องเพศไม่อาจถือเป็นเหตุที่จะทำให้เกิดการปฏิบัติต่อบุคคลให้แตกต่างกันได้ ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญฯ คำว่า เพศ ให้หมายความรวมถึง ความหลากหลายทางเพศ บุคคลทุกคนย่อมมีสิทธิกำหนดอัตลักษณ์ทางเพศของตนเองด้วยการแต่งกายตามเพศสภาพที่ตนประสงค์ หรือต้องการอันถือเป็นส่วนหนึ่งของสิทธิความเป็นส่วนตัวที่รัฐธรรมนูญให้การรับรองแก่บุคคลทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน การที่ผู้ร้องประสงค์จะแต่งกายตามเพศสภาพ จึงเป็นสิทธิในการแต่งกายตามเพศสภาพของบุคคลในสถานศึกษา
ข้ออ้างของสภาทนายความว่า ระเบียบของสำนักฝึกอบรมวิชาว่าความแห่งสภาทนายความ อ้างอิงจากการแต่งกายของเนติบัณฑิตยสภา และในการปฏิบัติงานของผู้ผ่านการฝึกอบรมจากสำนักฝึกอบรมวิชาว่าความ ต้องสัมพันธ์กับเนติบัณฑิตยสภา และศาลยุติธรรม หรือหน่วยงานเกี่ยวกับวิชาชีพทางกฎหมายซึ่งได้มีการกำหนดเรื่องการแต่งกายของเพศชายและเพศหญิงไว้เฉพาะนั้น มิอาจรับฟังได้ เพราะไม่เป็นไปตามข้อยกเว้น ตามพระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ.2558 มาตรา 17 วรรค 2 ซึ่งยกเว้นให้เฉพาะเพื่อคุ้มครองสวัสดิภาพและความปลอดภัย หรือตามหลักศาสนา หรือ เพื่อความมั่นคงของประเทศ
ดังนั้นคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ (วลพ.) จึงมีคำสั่งให้ สภาทนายความและสำนักฝึกอบรมวิชาว่าความอนุญาตให้ผู้ร้องแต่งกายในการสอบสัมภาษณ์ หรือสอบวัดผลอื่นๆ ตามเพศสภาพได้ และให้ปรับปรุง แก้ไข กฎ ระเบียบ ประกาศ หรือแนวปฏิบัติให้บุคคลที่แสดงออกทางเพศแตกต่างจากเพศโดยกำเนิดแต่งกายตามเพศสภาพได้ โดยให้ใช้บังคับได้โดยทั่วไปและไม่มีเงื่อนไข และให้ประชาสัมพันธ์ให้ทราบโดยทั่วกัน