ถึงเวลา "แพลตฟอร์มไทย" ทวงคืนอธิปไตยทางข่าวสาร
ในวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก (3 พฤษภาคม) ที่ผ่านมา วงเสวนา“ทางรอดของสื่อไทยในยุคที่แพลตฟอร์มครองโลก”ที่จัดโดยสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทยและสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ ได้สะท้อนภาพความจริงที่น่าตกใจว่า "อธิปไตยทางดิจิทัลของไทยกำลังล่มสลาย" เมื่อตัวเลขเม็ดเงินโฆษณาและค่าบริการออนไลน์ที่ไหลออกสู่ต่างชาติพุ่งสูงถึง 2 แสนล้านบาทต่อปี ซึ่งเป็นมูลค่าที่มากกว่าการส่งออกข้าวทั้งปีของประเทศเสียอีก
ขณะที่เงินไหลออก เนื้อหาข่าวคุณภาพกลับถูกกับดักของ "อัลกอริทึม" ที่ถูกออกแบบโดยบริษัทข้ามชาติกดทับไว้ แต่ไปดันคอนเทนต์ขยะ แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียยักษ์ใหญ่ควบคุมการมองเห็นและดึงส่วนแบ่งโฆษณาไปเกือบทั้งหมด สื่อมวลชนไทยจึงตกอยู่ในสภาวะที่เจ็บปวด คือการต้องทำข่าวแนวคลิกเบตหรือเน้นดราม่าเพื่อแลกกับยอดวิว
ประเด็นจากวงเสวนาชวนให้เรากังวลว่าหากสถานการณ์ยังเป็นเช่นนี้ต่อไป สังคมไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่ยุค "มลพิษทางข้อมูล" อย่างเต็มรูปแบบ เพราะเมื่อสื่อคุณภาพที่มีต้นทุนสูงในการลงพื้นที่สืบสวนสอบสวนและตรวจสอบข้อเท็จจริงไม่สามารถอยู่รอดได้ พื้นที่ว่างจะถูกแทนที่ด้วย "คอนเทนต์ขยะ" และ "ข่าวปลอม" (Fake News) ที่ผลิตได้ง่าย ต้นทุนต่ำ แต่เรียกยอดการมองเห็นจากอัลกอริทึมได้ดีกว่า
ผลกระทบสุดท้ายจะตกอยู่ที่ประชาชนที่ได้รับข้อมูลบิดเบือนและขาดที่พึ่งในการตรวจสอบอำนาจรัฐ แม้การเรียกร้องให้รัฐบาลออกกฎหมายบังคับแบ่งปันผลประโยชน์แบบในออสเตรเลียหรือยุโรปจะเป็นเรื่องจำเป็น แต่เรามองว่าการฝากความหวังไว้ที่กฎหมายเพียงอย่างเดียวอาจไม่ทันการณ์ ทางออกที่ยั่งยืนคือการที่ "ภาคเอกชนไทย" ต้องร่วมมือกันสร้างแพลตฟอร์มสัญชาติไทยขึ้นมาอย่างจริงจัง
- โฆษณา -