ตรวจเลือดผิด ชีวิตตกนรก! อย่าด่วนสรุป

นพ.มนูญ ลีเชวงวงศ์ ที่ปรึกษาสมาคมโรคเอดส์แห่งประเทศไทย โพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก “หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FC” ระบุถึงกรณีปัญหาความผิดพลาดในการตรวจเชื้อเอชไอวีของโรงพยาบาลแห่งหนึ่งในภาคใต้ เมื่อ 5 ปีที่ผ่านมาว่า ผลเลือดมีเชื้อเอชไอวี แต่ปรากฏว่ากลายเป็นความผิดพลาด ท่ามกลางการใช้ชีวิตที่ต้องทนทุกข์มาตลอด 5 ปี ว่า การตรวจหาเชื้อ “ในขั้นต้นจะใช้ชุดตรวจหาทั้งภูมิคุ้มกัน (antibody) และชิ้นส่วน (antigen) ของเชื้อเอชไอวี โดยใช้วิธีที่ไวที่สุดก่อน ถ้าได้ผลบวก จะใช้ชุดตรวจที่ 2 ที่มีความไวน้อยลง ความจำเพาะเจาะจงมากขึ้น ถ้าบวกจะยืนยันโดยชุดตรวจที่ 3 ถ้าทั้ง 3 ชุดให้ผลบวกเหมือนกัน สรุปว่าติดเชื้อแน่ แต่ก่อนจะสรุป จะต้องเจาะเลือดผู้ป่วยซ้ำอีกครั้ง เพื่อให้แน่ใจว่าไม่สลับคนหรือสลับตัวอย่าง แต่ถ้าผลออกมา 3 ชุด ไม่ตรงกัน ยังสรุปไม่ได้ ต้องตรวจหาสารพันธุกรรม DNA โดยวิธี PCR ซึ่งเป็นวิธีที่แม่นยำที่สุด ในเด็กแรกเกิด ถึงผล PCR ครั้งแรกจะบวก ต้องทำ PCR มากกว่า 1 ครั้งเพื่อยืนยันว่าบวกจริง ต้องเข้าใจว่าการตรวจเลือดมีข้อจำกัด อาจให้ผลลบปลอม เพราะอยู่ในระยะฟักตัว (window period) ถึงแม้จะติดเชื้อ แต่กว่าเลือดจะให้ผลบวก ต้องใช้เวลามากกว่า 3 สัปดาห์ขึ้นไป บางคนอาจมีผลบวกปลอม คือไม่ติดเชื้อ แต่ผลเลือดเป็นบวก ต้องทำตามขั้นตอนข้างบน เพื่อป้องกันการรายงานว่าผลบวก ทำให้กินยาต้านไวรัสโดยไม่จำเป็น”