ดร.วาสนา จักรแก้ว ผศ.ดร.ภคพร กระจาดทอง คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต นำเสนอบทความเรื่อง "ปรากฏการณ์ "เนเน่ รอยัล" จากเด็กเปิดหมวกสู่เวที America's Got Talent เยาวชนไทยกับการสร้างคุณค่าใหม่ในยุคเศรษฐกิจสร้างสรรค์และปัญญาประดิษฐ์" ความว่า ความสำเร็จของบุคคลมักถูกกำหนดด้วยปัจจัยด้านฐานะทางเศรษฐกิจ การศึกษา หรือโอกาสจากสถาบันขนาดใหญ่ แต่โลกในศตวรรษที่ 21 ได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง การปฏิวัติดิจิทัลและการพัฒนาอย่างรวดเร็วของปัญญาประดิษฐ์ทำให้ "ต้นทุนของโอกาส" ลดลง ขณะที่ "คุณค่าของความคิดสร้างสรรค์" เพิ่มสูงขึ้นอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน เรื่องราวของ "เนเน่ รอยัล" หรือ นางสาวรัตติการ อัมลอย (น้องแพรว) เยาวชนไทยวัย 16 ปี กลายเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจอย่างยิ่ง เด็กผู้หญิงที่เริ่มต้นจากการร้องเพลงเปิดหมวกตามพื้นที่สาธารณะในจังหวัดภูเก็ต ก่อนก้าวขึ้นสู่เวที America's Got Talent ซึ่งเป็นหนึ่งในเวทีการประกวดระดับโลก การเดินทางของเธอสะท้อนให้เห็นว่าระบบเศรษฐกิจใหม่ไม่ได้ให้รางวัลแก่ผู้ที่มีทรัพยากรมากที่สุด แต่ให้รางวัลแก่ผู้ที่สามารถสร้าง "คุณค่าใหม่" ผ่านความสามารถ ความคิดสร้างสรรค์ และการใช้เทคโนโลยีได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ปรากฏการณ์นี้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของนักร้องเยาวชนคนหนึ่ง แต่เป็นภาพสะท้อนของการเปลี่ยนผ่านจาก "เศรษฐกิจฐานทรัพยากร" ไปสู่ "เศรษฐกิจฐานความคิดสร้างสรรค์และข้อมูล" Becker (1993) กล่าวว่าความสามารถของมนุษย์เป็น "ทุน" ที่สามารถสะสมและเพิ่มมูลค่าได้ผ่านการเรียนรู้ การฝึกฝน และประสบการณ์ การร้องเพลงเปิดหมวกของเนเน่อาจดูเป็นกิจกรรมธรรมดา แต่ในเชิงวิชาการถือเป็น "สนามฝึกทักษะจริง" ที่หล่อหลอมศักยภาพหลายด้านพร้อมกัน ได้แก่ ความสามารถทางดนตรี การควบคุมอารมณ์ภายใต้แรงกดดัน การสื่อสารกับผู้ชม การสร้างความมั่นใจ การปรับตัวต่อสถานการณ์จริง ความอดทนและความมีวินัย ประสบการณ์เหล่านี้ จึงเป็นการสะสมทุนมนุษย์ที่ทรงคุณค่ามากกว่าการเรียนรู้ในห้องเรียนเพียงอย่างเดียว
แนวคิด Experiential Learning ของ Kolb (1984) ชี้ว่าการเรียนรู้ที่เกิดจากประสบการณ์จริงสามารถสร้างสมรรถนะที่ยั่งยืนกว่าการเรียนรู้เชิงทฤษฎี และJohn Howkins (2001) อธิบายไว้ว่า ความคิดสร้างสรรค์ได้กลายเป็นปัจจัยการผลิตที่สำคัญที่สุดของเศรษฐกิจยุคใหม่ ทางเศรษฐศาสตร์การสร้างความมั่งคั่งต้องอาศัย ที่ดิน แรงงาน เงินทุน เครื่องจักร แต่ปัจจุบันการสร้างความมั่งคั่งสร้างได้จากความคิดสร้างสรรค์ เรื่องราว อัตลักษณ์ ความสามารถเฉพาะบุคคล ทรัพย์สินทางปัญญา เนเน่กำลังสร้าง "คุณค่าทางอารมณ์" และ "คุณค่าทางวัฒนธรรม" ให้แก่ผู้ชม ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และสะท้อนการเติบโตของระบบเศรษฐกิจดิจิทัลที่เปิดโอกาสให้ผู้มีความสามารถสามารถสร้างรายได้จากการผลิตเนื้อหา การแสดง และการสร้างชุมชนผู้ติดตามผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล กลายเป็นสินทรัพย์ที่มีมูลค่าสูงไม่แพ้ทรัพย์สินทางกายภาพ
การมาถึงของ AI ทำให้เกิดคำถามสำคัญว่า เทคโนโลยีจะเข้ามาแทนที่ศิลปินหรือไม่ในความเป็นจริง AI สามารถแต่งเพลง เรียบเรียงดนตรี วิเคราะห์เสียง สร้างภาพ ผลิตวิดีโอ แต่ AI ยังไม่สามารถทดแทน "ประสบการณ์ชีวิต" "อารมณ์" "ความจริงใจ" และ "เรื่องราวของมนุษย์" ได้อย่างสมบูรณ์ กรณีนี้สะท้อนว่า สิ่งที่ทำให้ผู้ชมทั่วโลกประทับใจมิใช่เพียงเทคนิคการร้อง หากคือเรื่องราวของเด็กหญิงที่ไม่ยอมแพ้ต่อข้อจำกัดของชีวิต และใช้เสียงเพลงเป็นภาษาสากลในการสื่อสารกับโลก ดังนั้น ในยุค AI คุณค่าของมนุษย์จึงไม่ได้ลดลง แต่กลับยิ่งโดดเด่นในมิติที่เครื่องจักรไม่สามารถเลียนแบบได้ ได้แก่ ความคิดสร้างสรรค์ ความเห็นอกเห็นใจ ความจริงใจ และการสร้างแรงบันดาลใจ
ความสำเร็จครั้งนี้สะท้อนให้เห็นบทบาทของ Soft Power ในการเผยแพร่อัตลักษณ์ของเยาวชนไทย ด้านคุณค่าทางวัฒนธรรม ความมุ่งมั่น ความคิดสร้างสรรค์ และความสามารถในการพัฒนาตนเองจนก้าวสู่การยอมรับในระดับนานาชาติ ระบบการศึกษาไทยควรปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการมุ่งผลิตเพียง "ผู้สอบได้" ไปสู่การพัฒนา "ผู้สร้างคุณค่า" (Value Creator) ที่สามารถสร้างนวัตกรรมและคุณค่าต่อสังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ควรมุ่งพัฒนาสมรรถนะสำคัญ 7 ประการ ได้แก่ ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) การสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ (Communication) การทำงานร่วมกัน (Collaboration) การคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) คุณลักษณะและคุณธรรม (Character) ความใฝ่รู้ (Curiosity) และความเมตตาเอื้ออาทร (Compassion) ควบคู่กับการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง กล้าทดลอง กล้ายอมรับความล้มเหลว พัฒนาผลงานอย่างต่อเนื่อง และประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างสร้างสรรค์
กรณีศึกษานี้ยังชี้ให้เห็นถึงศักยภาพของเยาวชนในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์และ Soft Power หากได้รับการสนับสนุนผ่านระบบนิเวศที่เหมาะสม ทั้งด้านการศึกษา การพัฒนาทักษะดิจิทัล การเข้าถึงเทคโนโลยี และโอกาสในการแสดงศักยภาพบนเวทีสากล การลงทุนใน "ทุนมนุษย์เชิงสร้างสรรค์" เป็นการลงทุนเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว การเดินทางจาก "เด็กเปิดหมวก" สู่เวที America's Got Talent ไม่ได้เป็นแค่ความฝันที่เป็นจริงของเยาวชนคนหนึ่ง แต่เป็นสัญลักษณ์ของยุคสมัยใหม่ที่เปิดโอกาสให้ผู้มีความสามารถสามารถก้าวข้ามข้อจำกัดของภูมิศาสตร์ ฐานะ และอายุ เพื่อสร้างคุณค่าในระดับโลกได้ หากมีความมุ่งมั่น ความคิดสร้างสรรค์ และสามารถใช้เทคโนโลยีเป็นพลังในการขยายศักยภาพของตนเอง นี่คือบทเรียนสำคัญที่สังคมไทยควรเรียนรู้ เพื่อเตรียมคนรุ่นใหม่ให้พร้อมเป็น "ผู้สร้างคุณค่า" มากกว่า "ผู้รอรับโอกาส" ในโลกแห่งเศรษฐกิจสร้างสรรค์และปัญญาประดิษฐ์