โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาผาจุกหาแนวทางการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่รอบบึงมายอย่างยั่งยืน
วันที่ 4 เมษายน 2567 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่ห้องประชุมโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาผาจุก ตำบลบ้านด่าน อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ นายณฐพล ชุ่มสวัสดิ์ ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาผาจุก สำนักงานชลประทานที่ 3 กรมชลประทาน พร้อมด้วย นายพรสุวรรณ์ อุปฮาด หัวหน้าฝ่ายจัดสรรน้ำและปรับปรุงระบบชลประทาน และ นายปฤษฎางค์ นันตรี วิศวกรชลประทานปฏิบัติการ ได้หารือร่วมกับ นายชลิต ธนวัฒน์ รอง นายก อบจ.อุตรดิตถ์ , นายเวช อ่อนวงษ์ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลด่านแม่คำมัน , เจ้าหน้าที่จากองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุตรดิตถ์ , องค์การบริหารส่วนตำบลไผ่ล้อม , เทศบาลตำบลพระเสด็จ , องค์การบริหารส่วนตำบลด่านแม่คำมัน และ องค์การบริหารส่วนตำบลข่อยสูง เพื่อหาแนวทางการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่รอบบึงมายอย่างยั่งยืน
สำหรับ "แก้มลิงบึงมาย" เป็นแหล่งกักเก็บน้ำ แหล่งรวบรวมพันธุ์พืชและเพาะพันธุ์สัตว์ พร้อมกับเตรียมความพร้อมพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยว โดยแก้มลิงบึงมายมีพื้นที่ตาม นสล. ปี 2522 จำนวน 6,802 ไร่ ได้มีการขุดลอกทำถนนระยะทาง 11.50 กม ครอบคลุมพื้นที่ 4,500 ไร่ มีเนื้อที่สาธารณประโยชน์รอบบึงมายที่พร้อมรองรับดินที่ขุดลอกอีกประมาณ 2,300 ไร่
โดยในปัจจุบัน แก้มลิงบึงมาย มีพื้นที่ผืนน้ำขนาดใหญ่ประมาณ 3,000 ไร่ ที่ความลึก เฉลี่ย 2.5 เมตร มีความจุน้ำอยู่ที่ 12 ล้าน ลบ.ม. อีกทั้งยังสามารถกักเก็บน้ำในลำคลองสาขารอบปีงมายได้อีกประมาณ 2 ล้าน ลบ.ม. ขณะที่พื้นที่โดยรอบมีเกษตรกรทำนาปรังฤดูแล้งมากกว่า 15,000 ไร่ ซึ่งต้องใช้นำมากกว่า 15 ล้าน ลบ ม. ที่ผ่านมาแก้มลิงบึงมาย ประสบปัญหาน้ำแห้งสนิทติดต่อกันมาหลายปี เป็นการทำลายระบบนิเวศน์ วงจรชีวิตของพันธุ์พืชพันธุ์สัตว์และธรรมชาติอย่างรุนแรง ซึ่งทางเครือข่ายชุมชนได้วางแนวทางร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ บริหารจัดการน้ำร่วมกันเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ชุมชนและราษฎรทั้ง 4 ตำบล ต่อไป