ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ ยกระดับศักยภาพผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพ

"ศูนย์วิจัยข้าวแพร่" ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ.2513 ในชื่อ "สถานีทองลองข้าวแพร่" สังกัด กรมวิชาการเกษตร โดยมี นายอุทัย ธนะปัญโญ เป็นหัวหน้าสถานีคนแรก ต่อมาในปี พ.ศ.2525 เปลี่ยนชื่อเป็น "ศูนย์วิจัยข้าวแพร่" และในปี 2549 มีการแบ่งส่วนราชการใหม่ ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ ได้สังกัดกรมการข้าว จนถึงปัจจุบัน มีวัตถุประสงค์ในการก่อตั้ง คือ เพื่อให้เป็นศูนย์กลางในการค้นคว้าวิจัยและพัฒนาการปลูกข้าวและธัญพืชเมืองหนาวในเขตภาคเหนือตอนบน รับผิดชอบงานวิจัยและพัฒนาข้าว 3 จังหวัด คือ จังหวัดแพร่ จังหวัดน่าน และจังหวัดอุตรดิตถ์ ทั้งนี้ในปี พ.ศ.2564 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมการข้าว มีนโยบายในการส่งเสริมและยกระดับโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรมีการรวมกลุ่มทำการผลิต มีการบริหารจัดการร่วมกัน สามารถลดต้นทุนการผลิต เพิ่มผลผลิตมากขึ้นและมีคุณภาพได้มาตรฐาน รวมทั้งสามารถเข้าถึงการสนับสนุนของภาครัฐได้สะดวกมากยิ่งขึ้น นายมุ่งมาตร วังกะ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวแพร่ กล่าวว่า ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ ได้สนองนโยบายโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ โดยส่งเสริมเกษตรกรผู้ปลูกข้าวให้มีการรวมกลุ่มกันให้มากขึ้น ปัจจุบันมีเกษตรกรเข้าร่วมโครงการฯในจังหวัดแพร่ มีจำนวน 17 แปลง จังหวัดน่าน 16 แปลง ส่วนอีกหนึ่งโครงการคือโครงการยกระดับแปลงใหญ่ด้วยเกษตรสมัยใหม่และเชื่อมโยงตลาด เป็นโครงการที่ให้กลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่เสนอตามความต้องการสนับสนุนปัจจัยการผลิตจากภาครัฐ เพื่อลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวให้มีคุณภาพและมาตรฐาน ตลอดจนการจัดการด้านการตลาด ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ได้ให้การสนับสนุนงบประมาณแก่กลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่จังหวัดแพร่ จำนวน 10 กลุ่ม งบประมาณจำนวนกว่า 29 ล้านบาท จังหวัดน่าน จำนวน 14 กลุ่ม งบประมาณกว่า 40 ล้านบาท นอกจากนี้ยังมีโครงการส่งเสริมและพัฒนาการผลิตข้าวอินทรีย์ โครงการยกระดับคุณภาพสินค้าเกษตร โครงการเพิ่มศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ของศูนย์ข้าวชุมชน โครงการธนาคารเมล็ดพันธุ์ข้าวชุมชน และก็โครงการเนื่องมาจากพระราชดำริ โครงการพัฒนาพื้นที่สูง โครงการหลวง เป็นต้น ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวแพร่ กล่าวเพิ่มเติมว่า ในด้านงานวิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์ข้าว นั้น ทางด้านศูนย์วิจัยข้าวแพร่ยังคงมีการวิจัยและพัฒนาการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวอย่างต่อเนื่อง โดยการนำเทคโนโลยีใหม่ๆมาใช้ภายในศูนย์ฯและพื้นที่ของเกษตรกรในเครือข่าย อาทิ การเตรียมแปลง การตกกล้า การปลูก การดูแลรักษา การส่งเสริมความรู้ด้านการรู้จักการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน การตัดพันธุ์ปน การวิเคราะห์มาตรฐานเมล็ดพันธุ์ เพื่อให้ผลผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ได้มีคุณภาพตามมาตรฐานที่กรมการข้าวกำหนด