ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลบัวงาม ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพ ส่งต่อชุมชน สู่การลดต้นทุนอย่างมีประสิทธิภาพ 

ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลบัวงาม อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี มีการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 โดยวิธีเกษตรผสมผสานตามแนวพระราชดำริของรัชกาลที่ 9 ตั้งแต่ปี 2539 ซึ่งเมื่อปี 2544 จัดตั้งเป็นศูนย์ข้าวชุมชนตำบลบัวงาม เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีในชุมชน รวมทั้งผลผลิตและคุณภาพข้าวต่ำ โดยเน้นการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวปลอดสารพิษ ปัจจุบันมีสมาชิกทั้งหมด 109 ราย มีพื้นที่ทั้งหมด 1,862 ไร่ ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว 776 ไร่ และผลิตข้าวคุณภาพดี 1,086 ไร่ ทางศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวอุบลราชธานี ได้เข้ามาส่งเสริม สนับสนุนในเรื่องของการลดต้นทุนการผลิตข้าว โดยการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินหรือปุ๋ยสั่งตัด และมีการส่งเสริมให้ผลิตข้าวอินทรีย์ และข้าวมาตรฐาน GAP อย่างครบวงจร

นายวาสนา อภัยโคตร ประธานศูนย์ข้าวชุมชนตำบลบัวงาม อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี กล่าวว่า ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลบัวงามนะครับ อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี ผลิตข้าวมาตรฐาน GAP ข้าวอินทรีย์ มีการบริหารจัดการกลุ่มอย่างมีประสิทธิภาพ ผลิตตามมาตรฐานมานานหลายปี ในเรื่องของการบริการช่วยเหลือสมาชิกของกลุ่มโดยเริ่มตั้งแต่การรับ ข้าวจากศูนย์วิจัยข้าว ที่มีมาตรฐานมาเป็นต้นแบบ คือ ข้าวพันธุ์หลัก ซึ่งเมื่อปลูกและได้ผลผลิต กลุ่มจะแบ่งเมล็ดพันธุ์ข้าวไว้ขายและบริการเกษตรกรในชุมชน และบางส่วนนำมาจำหน่าย ซึ่งศูนย์ข้าวชุมชนตำบลบัวงาม ได้รับการรับรองมาตรฐานการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว มาตรฐานข้าว GAP และมาตรฐานข้าวอินทรีย์อย่างมีประสิทธิภาพ

ด้านนายนพรัตน์ อินศร นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ หัวหน้ากลุ่มถ่ายทอดวิทยาการผลิตเมล็ดพันธุ์ดี ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวอุบลราชธานี เปิดเผยว่า ทางศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวอุบลราชธานี ได้มีการส่งเสริมการลดต้นทุนการผลิต ตั้งแต่กระบวนการใช้เมล็ดพันธุ์ โดยใช้วิธีการหว่านในการปลูกข้าว ส่งเสริมให้มีการใช้เครื่องจักรในการหยอด ซึ่งจะช่วยลดการใช้เมล็ดพันธุ์ได้กว่า ส่วนที่ 2 ได้มีการส่งเสริมให้เกษตรกรหันมาใช้เครื่องจักรแทนใช้แรงงานคน ผ่านโครงการยกระดับแปลงใหญ่ด้วยเกษตรสมัยใหม่และเชื่อมโยงตลาด ซึ่งเป็นโครงการที่ตรงใจเกษตรกร เนื่องจากเกษตรกรในจังหวัดอุบลราชธานี ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ จ้างแรงงานค่อนข้างสูง จึงส่งเสริมให้เกษตรกรใช้เครื่องจักรสามารถลดต้นทุนไปได้เยอะ ส่วนที่ 3 ส่งเสริมให้ใช้ปุ๋ยพืชสด ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก จุลินทรีย์ต่างๆ แทนการใช้ปุ๋ยเคมี หรือถ้าเกษตรกรยังต้องใช้ปุ๋ยเคมี ซึ่งจะส่งเสริมให้ใช้ตามค่าวิเคราะห์ดิน ให้ตรงกับความต้องการของพืชและให้ใช้ปุ๋ยเคมีให้น้อยที่สุด 

นายนพรัตน์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลบัวงาม อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี ในการผลิตถือว่าเป็นกลุ่มที่ประสบความสำเร็จ และจะมีการส่งเสริมในปีถัดไปในเรื่องของการขอใบอนุญาตรวบรวมเมล็ดพันธุ์ควบคุม เพื่อการค้าของกรมวิชาการเกษตร ซึ่งในอดีตเคยได้รับ แต่ขาดการต่ออายุ ซึ่งถ้าหากเสริมในส่วนนี้ได้ กลุ่มก็จะสามารถผลิตและขายไปพื้นที่อื่นๆ นอกพื้นที่จังหวัดอุบลได้อย่างถูกกฏหมาย ในส่วนของการผลิตข้าวเพื่อการบริโภคได้มีการส่งเสริมให้มีการผลิตข้าวที่เรียกว่า “ข้าวธัญญโอสถ” ซึ่งเป็นข้าวสีที่มีโภชนาการสูง ช่วยเสริมในเรื่องของช่องทางการตลาดในด้านต่างๆ รวมถึงช่องทางการตลาดทางออนไลน์ เพื่อสร้างรายให้กับเกษตรกรได้อย่ามั่นคงต่อไป 

ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลบัวงาม นับเป็นองค์กรชาวนาที่มีความเข้มแข็ง มั่นคง และมีความก้าวหน้ามาอย่างต่อเนื่อง มีการบริหารจัดการองค์กรอย่างเป็นระบบ ขับเคลื่อนเป้าหมายดังกล่าวให้ประสบความสำเร็จ จึงต้องร่วมมือกันในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี ให้เพียงพอกับความต้องการของเกษตรกรสมาชิก และกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีให้เพียงพอต่อความต้องการของคนในชุมชน