มาถึงแล้วฤดูกาล “จำปาดะขวัญสตูล @ควนโดน” ของเด็ด ของดี ต้องผลไม้ GI แปลงใหญ่จำปาดะ ตำบลวังประจัน  

นายมูสา นาฮัมผล ประธานแปลงใหญ่จำปาดะ ตำบลวังประจัน อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล เปิดเผยว่า แปลงใหญ่จำปาดะ ตำบลวังประจัน อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล เริ่มแรกมีสมาชิก 45 ราย พื้นที่เข้าร่วมโครงการ 118 ไร่ โดยเกษตรกรส่วนใหญ่นิยมปลูกจำปาดะอยู่ 3 พันธุ์ ได้แก่ 1. จำปาดะขวัญสตูล ผลมีขนาดปานกลางผลเป็นรูปทรงกระบอก เมื่อสุกเต็มที่แล้วหนามค่อนข้างเรียบ ร่องหนามเข้ม เห็นชัดยวงใหญ่ เนื้อมีสีเหลืองส้ม (จำปา) ค่อนข้างหนา รสหวาน มีกลิ่นไม่จัด เปลือกบาง เมล็ดค่อนข้างเล็ก แกนยวงเล็ก ยวงติดกับแกนออกมาเกือบทั้งหมดเมื่อผ่าผลเพื่อบริโภค 2. จำปาดะสตูลสีทอง ผลมีขนาดปานกลาง ผลเป็นรูปทรงกระบอก เมื่อสุกเต็มที่แล้วหนามแหลมนูนชัดเจน เปลือกบาง ยวงขนาดปานกลาง เนื้อมีสีส้มเข้ม เนื้อหนา รสหวานฉ่ำ มีกลิ่นแรง เมล็ดค่อนข้างเล็ก แกนยวงเล็ก ยวงติดกับแกนออกมาเกือบทั้งหมดเมื่อผ่าผลเพื่อบริโภค และ 3.จำปาดะวังทอง ผลขนาดปานกลาง เปลือกบางแข็ง ยวงขนาดปานกลาง เนื้อมีสีเหลือง  เนื้อแห้งและหนาปานกลาง รสชาติหวาน เมื่อผลสุกเก็บได้นาน 2-3 วัน

“จำปาดะ” ได้ขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) เนื่องจากสภาพโดยทั่วไปจังหวัดสตูล มีพื้นที่ทางทิศเหนือและทิศตะวันออก เป็นเนินเขาและภูเขา จากสภาพภูมิประเทศที่มีลักษณะเป็นภูเขา ทำให้จังหวัดสตูล มีลำน้ำสายสั้น ๆ ไหลผ่าน ที่มีต้นน้ำมาจากภูเขาทางทิศเหนือและทิศตะวันออกของจังหวัด “จำปาดะ” เป็นไม้ผลที่สามารถปลูกได้ในสภาพพื้นดินทั่วไป แต่เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วน หรือดินร่วนปนทรายที่มีค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ระหว่าง 5.5-6.5 มีความอุดมสมบูรณ์ด้วยแร่ธาตุอาหาร และมีปริมาณน้ำที่เพียงพอ หรือบริเวณที่มีน้ำไหลผ่าน น้ำไม่ขัง และนิยมปลูกแบบสวนผสมผสาน เพราะต้นจำปาดะต้องการความชื้น 

ด้านนางวรรณนภา คงเคว็จ เกษตรอำเภอควนโดน จังหวัดสตูล ให้ข้อมูลว่า กรมส่งเสริมการเกษตร โดยสำนักงานเกษตรอำเภอควนโดน ได้เข้ามาสนับสนุนขับเคลื่อนกลุ่มแปลงใหญ่จำปาดะสตูล อำเภอควนโดน ซึ่งมีเป้าหมายหลัก 4 ข้อ คือ 1) เพื่อพัฒนาองค์ความรู้และกระตุ้นศักยภาพในการพัฒนาสินค้าจำปาดะของดีประจำถิ่น 2) เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรผู้ผลิตจำปาดะ 3) เพื่อส่งเสริมและให้ความรู้แก่เกษตรกรในการผลิตจำปาดะตามหลักการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (GAP) รวมถึงการขึ้นทะเบียนจำปาดะสตูลเป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ประจำจังหวัด ครบทุกราย และ 4) เพื่อส่งเสริมการบริโภคจำปาดะมากยิ่งขึ้น และจากการขับเคลื่อนและพัฒนาการยกระดับการผลิตจำปาดะอย่างต่อเนื่อง จึงทำให้เกิด “ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตจำปาดะสตูล และการรวมกลุ่มแปลงใหญ่จำปาดะสตูล อำเภอควนโดน” ขึ้น ทำให้การผลิตจำปาดะสตูลเกิดการขยายผลมากยิ่งขึ้น ปัจจุบันได้มีการส่งเสริมการใช้ระบบน้ำ รวมถึงส่งเสริมให้มีการขยายพื้นที่ปลูกเพิ่มขึ้น เนื่องจากเมื่อเกษตรกรเข้ามาเรียนรู้ที่ศูนย์เรียนรู้ ศพก. และได้นำไปปฏิบัติในแปลงตนเอง ทำให้ผลผลิตจำปาดะมีคุณภาพ และผลผลิตสูงขึ้น โดยเฉพาะการใช้ระบบน้ำในการช่วยการเจริญเติบโตและพัฒนาคุณภาพของผลผลิต ทำให้ได้ผลผลิตที่ดีขึ้นมีคุณภาพมาตรฐานตามความต้องการของตลาด ปัจจุบันเกษตรกรได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP และจะขยายผลสู่มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ต่อไป ปัจจุบันสามารถจำหน่ายได้ราคาสูงถึงกิโลกรัมละ 100-150 บาท จากเดิมขายได้เพียงกิโลกรัมละ 40-50 บาท ซึ่งก็เป็นผลมาจากการส่งเสริมการรวมกลุ่มกันเป็นแปลงใหญ่จึงมีอำนาจการต่อรองราคาได้มากขึ้น ทำให้เกษตรกรมีรายได้มากขึ้น

ด้านการตลาดของแปลงใหญ่จำปาดะ ตำบลวังประจัน อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล มีการจำหน่ายในพื้นที่และช่องทางออนไลน์ ซึ่งในปีนี้มีแผนการพัฒนาผลผลิตให้เพียงพอต่อความต้องการของตลาดมากยิ่งขึ้น ขณะนี้เกษตรกรในพื้นที่อำเภอควนโดนหันมาสนใจปลูกจำปาดะมากขึ้น ซึ่งปัจจุบัน มีเกษตรกรปลูกจำปาดะ จำนวน ทั้งสิ้น 990 ครัวเรือน มีเนื้อที่ยืนต้น 850 ไร่ เนื้อที่ให้ผล 591 ไร่ และคาดว่าในอนาคตจะมีการส่งออกไปยังตลาดต่างประเทศ โดยเฉพาะประเทศจีน และประเทศเกาหลี แต่ปัญหาขณะนี้คือผลผลิตยังไม่เพียงพอต่อการส่งออก คาดว่าจะส่งเสริมการขยายพื้นที่ปลูกให้มีปริมาณผลผลิตเพียงพอ พัฒนาคุณภาพ รวมถึงขยายตลาดให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น ถ้ามาเที่ยวภาคใต้ ผ่านมาทางอำเภอควนโดน จังหวัดสตูล อย่าลืมแวะชิม แวะซื้อจำปาดะเป็นของฝากนะคะ โดยเฉพาะในช่วงเดือนมิถุนายน-สิงหาคม เป็นช่วงที่ผลผลิตกำลังออกสู่ตลาดพอดี ของดีหากินยาก อย่าลืมมาอุดหนุนเกษตรกรแปลงใหญ่จำปาดะ ตำบลวังประจัน อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล สามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอควนโดน จังหวัดสตูล โทร. 074 795116 หรือ ที่ทำการแปลงใหญ่จำปาดะ 081-388-6875 และ 090-083-7985