สพข.10 นำโครงการฟื้นฟู พัฒนาดิน ของ "พ่อหลวง" ขยายผลสู่เกษตรกร สู่ชีวิตที่ยั่งยืน

จากที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ได้ให้ความสำคัญในด้านการพัฒนาชีวิต และพัฒนาด้านการทำเกษตรกรรม จึงเกิดเป็นโครงการพระราชดำริมากกว่า 4,000 โครงการ ทั้งนี้ในด้านดินพระองค์ยังทรงคิดค้นการแก้ปัญหาทรัพยากรทางดินที่สำคัญมากมาย เช่น การแกล้งดินเพื่อการแก้ปัญหาดินเปรี้ยวและดินเป็นกรด จนสามารถปลูกพืชให้มีประสิทธิภาพได้

ทางด้านสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 10 เป็นหนึ่งในหน่วยงานที่ดูแลพื้นที่พระราชดำริ  คือ ศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี , ศูนย์ปฏิบัติการโครงการจัดการพัฒนาที่ดินตามพระราชประสงค์หนองพลับ-กลัดหลวง อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ , ศูนย์ปฏิบัติการจัดการที่ดินชัยพัฒนา-แม่ฟ้าหลวง อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นแบบการบริหารจัดการดิน และการอนุรักษ์ดินและน้ำให้แก่เกษตรกรในพื้นที่

นายอนุรักษ์ บัวคลี่คลาย ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะุง้มอันเนื่องมาจากพระราชดำริ กล่าวว่า การดำเนินงานด้านการพัฒนาที่ดินของศูนย์ศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม ฯ กิจกรรมของศูนย์ ฯ จะสอดคล้องกับแนวพระราชดำริที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้มอบให้ไว้ก็คือในเรื่องของการฟื้นฟูพัฒนาที่ดินที่เสื่อมโทรม ปัญหาดินตื้นดินลูกรัง มีการจัดทำเป็นแปลงสาธิตเรียนรู้ต่าง ๆ ตามสภาพพื้นที่ของศูนย์ ฯคือ ในส่วนของพื้นที่ดินตื้นมากติดภูเขา จะมีการอนุรักษ์ให้เป็นป่าธรรมชาติ ตอนกลางของพื้นที่มีหน้าดินประมาณ 50 เซนติเมตร จัดทำเป็นแปลงสาธิตการปลูกพืชแบบต่าง ๆ ด้านหน้าศูนย์ ฯ ดินลึกทำเป็นลักษณะของแหล่งพักผ่อนหย่อนใจ โดยศูนย์เขาชะงุ้มได้จัดทำเป็นแหล่งเรียนรู้ที่เรียกว่าพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต ก็คือเรามีแปลงสาธิตเรียนรู้ในการฟื้นฟูพัฒนาไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของทรัพยากรดิน  น้ำและป่าไม้  โดยจัดทำเป็นแปลงที่สามารถเข้ามาเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง  ซึ่งศูนย์ ฯ มีรถรางพานักท่องเที่ยวหรือผู้ที่สนใจศึกษาดูงานรอบพื้นที่ และมีเจ้าหน้าที่บอกเล่าเรื่องราวของการฟื้นฟูพัฒนาต่าง ฯ เหล่านี้ให้กับผู้ที่เข้ามาเที่ยวชมอีกด้วย

สำหรับในพื้นที่โครงการพระราชประสงค์หนองพลับ-กลัดหลวงเป็นการสืบสานพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 มีภารกิจของกรมพัฒนาที่ดินที่สำคัญอีกด้านเกี่ยวกับทรัพยากรดินงานด้านพัฒนาที่ดินในการปรับปรุงบำรุงดิน ในการจัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ เผยแพร่องค์ความรู้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการพัฒนาที่ดินในพื้นที่โครงการ ฯ

นายชาคริต อินนะระ ผู้อำนวยการสถานีพัฒนาที่ดินประจวบคีรีขันธ์ รักษาการผู้อำนวยการศูนย์ปฏิบัติการโครงการจัดพัฒนาที่ดินตามพระราชประสงค์หนองพลับ-กลัดหลวง เปิดเผยว่า เบื้องต้นศูนย์ ได้รับการสนับสนุนในส่วนขององค์ความรู้อย่าง เช่นความรู้ด้านพืชปุ๋ยสด ความรู้ด้านการผลิตปุ๋ยหมัก ความรู้ด้านการทำน้ำหมักชีวภาพจาก นวัตกรรมและผลิตภัณฑ์ของกรมพัฒนาที่ดิน และมีเกี่ยวกับการอนุรักษ์ดินและน้ำเช่นการปลูกและขยายผลของหญ้าแฝกเพื่อรักษาความชุ่มชื้นของดินโดยสภาพทั่วไปพื้นที่แต่เดิมของโครงการจะขาดแคลนในเรื่องของแหล่งน้ำระบบน้ำระบบความชื้นในดิน การดำเนินการในช่วงแรกก็จะเป็นการปรับปรุงสภาพพื้นที่เพื่อให้มีความชื้นเข้าไปในพื้นที่ของโครงการจัดหาแหล่งน้ำต้นทุนและมีการก่อสร้างแหล่งน้ำในไร่นานอกเขตชลประทาน หรือประชาชนชาวบ้านเกษตรกรเรียกว่าบ่อจิ๋ว เป็นสระน้ำขนาดเล็กเพื่อใช้ในพื้นที่ส่วนตัวเป็นน้ำต้นทุนแล้วก็ให้องค์ความรู้เกี่ยวกับการบริหารจัดการน้ำ จนต่อมาได้มีการก่อสร้างแหล่งน้ำในพื้นที่สาธารณะและพื้นที่ทุกคนก็ทุกโครงการที่จะเป็นหน่วยงานในการประสาธารณะ ทั้งนี้จะมีการบูรณาการกับหน่วยงานด้านทรัพยากรน้ำเพื่อจัดหาน้ำในพื้นที่ เช่น กรมทรัพยากรน้ำกรมชลประทาน กรมทรัพยากรน้ำบาดาล โดยสมาชิกของโครงการจะต้องมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาในพื้นที่ด้วย

นายสุทิน คลาดแคล้ว เกษตรกรในพื้นที่ขยายผล ศูนย์ปฏิบัติการโครงการจัดพัฒนาที่ดินตามพระราชประสงค์หนองพลับ-กลัดหลวง ตำบลหนองพลับ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ กล่าวว่า ผมได้มีโอกาสได้เข้าไปศึกษาการทำเกษตร โดยเฉพาะเรื่องการพัฒนา อนุรักษ์ และปรับปรุงดิน อย่างเช่น การปรับปรุงดินทั้งวิธีกลและวิธีพืช การลดต้นทุน และลด ละ เลิก การใช้สารเคมี ด้วยการทำปุ๋ยหมัก น้ำหมักชีวภาพ ด้วยจุลินทรีย์สารเร่งซุปเปอร์ พด. ทำให้พื้นที่ดินมีประสิทธิภาพมากขึ้น สามารถปลูกพืชได้อย่างหลากหลาย ทั้งจำพวกพืชอายุสั้น เช่น ผักสวนครัว รวมไปถึงไม้ผลยืนต้น ทำให้มีรายได้หมุนเวียนตลอดทั้งปี 

ทั้งนี้ หากเกษตรกรที่สนใจอยากติดต่อเรียนรู้เรื่องดินอย่างครบวงจร หรืออยากเรียนรู้โครงการพระราชดำริ ฯ ศูนย์ศึกษา ฯ สามารถติดต่อได้ที่สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 10 และกรมพัฒนาที่ดิน สายด่วน 1760