ศูนย์วิจัยข้าวสุรินทร์ สร้างการรับรู้ ดันเกษตรกรผลิตข้าวอินทรีย์ถูกต้องตามมาตรฐาน

การผลิตข้าวอินทรีย์ เป็นระบบการผลิตข้าวที่ไม่ใช้สารเคมีทางการเกษตรทุกชนิด ทั้งปุ๋ยเคมี สารควบคุมการเจริญเติบโต สารควบคุมและกำจัดวัชพืช สารป้องกันกำจัดโรคแมลง และสัตว์ศัตรูข้าว ตลอดจนสารเคมีที่ใช้รมเพื่อป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าวในโรงเก็บ การผลิตข้าวอินทรีย์นอกจากจะเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ ปลอดภัยจากสารเคมีแล้ว ยังเป็นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งถือเป็นการพัฒนาเกษตรกรรมแบบยั่งยืน 

นายสมลักษณ์  มอญขาม ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวสุรินทร์ กล่าวว่า กรมการข้าวเป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ และส่งเสริมให้ความรู้เกี่ยวกับการผลิตข้าวอินทรีย์ครบวงจรตั้งแต่การผลิต การแปรรูป คัดบรรจุ และการตลาด โดยศูนย์วิจัยข้าวสุรินทร์จัดให้มีการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการผลิตข้าวให้ได้มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ Organic Thailand ตามการตรวจรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตร มกษ.9000 เล่ม 4-2553 : ข้าวอินทรีย์ โดยเริ่มจากการเตรียมดิน การปรับปรุงบำรงดิน การใช้ปัจจัยการผลิตสำหรับข้าวอินทรีย์ การจัดการก่อนการเก็บเกี่ยวและหลังเก็บเกี่ยว การขนย้าย การแปรรูปและคัดบรรจุ และการบันทึกข้อมูล นอกจากนี้ศูนย์ฯ ยังเข้าไปอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการทำระบบควบคุมภายในแบบกลุ่ม (ICS หรือ Internal Control System) การลงพื้นที่แปลงนาตัวอย่างเพื่อฝึกให้ทีมผู้ตรวจประเมินแปลงภายในกลุ่ม ได้เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง เป็นต้น ด้านการแปรรูป การคัดบรรจุ และด้านการตลาด

ศูนย์ฯ ได้สนับสนุนและส่งเสริมกลุ่มร่วมกับหน่วยงานภายในกรมการข้าว เช่น กองพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าว กองตรวจสอบรับรองมาตรฐานข้าวและผลิตภัณฑ์ ในการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับมาตรฐาน GMP การขอรับรองแหล่งแปรรูปและคัดบรรจุ การรับรองข้าวพันธุ์แท้ การแปรรูปจากข้าว เช่น ผงชงดื่ม และแครกเกอร์จากข้าว การแปรรูปเป็นข้าวสารหรือข้าวกล้องบรรจุในถุงสุญญากาศ เป็นต้น ด้านการตลาด กลุ่มเกษตรกรผลิตข้าวอินทรีย์ในพื้นที่ได้มีโอกาสไปจัดแสดงสินค้าตามบูทต่าง ๆ ที่เป็นเครือข่ายพันธมิตรของกรมการข้าว รวมไปถึงเข้าร่วมศึกษาดูงานด้านการตลาดที่ต่างประเทศ ตลอดจนการเชื่อมโยงตลาดข้าวอินทรีย์ ภายใต้โครงการเชื่อมโยงตลาดข้าวอินทรีย์และข้าว GAP ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และกระทรวงพาณิชย์ ตั้งแต่ฤดูการผลิตปี 2560/61 ถึงปัจจุบัน ทำให้ผลผลิตข้าวอินทรีย์ของเกษตรกรมีตลาดรองรับที่แน่นอน 

ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา ศูนย์วิจัยข้าวสุรินทร์ได้เข้าไปส่งเสริมให้ความรู้เกี่ยวกับการผลิตข้าวอินทรีย์ตั้งแต่ปี 2558 -2559 ภายใต้โครงการส่งเสริมการผลิตข้าวตลาดเฉพาะ (Niche Market) โดยมีกลุ่มเกษตรกรเข้าร่วมโครงการ จำนวน 4 กลุ่ม และระหว่างปี 2560-2565 ภายใต้โครงการส่งเสริมการผลิตข้าวอินทรีย์ 1 ล้านไร่ ศูนย์วิจัยข้าวสุรินทร์ได้เข้าไปอบรมให้ความรู้ด้านการผลิตข้าวอินทรีย์และจัดทำระบบควบคุมภายใน จำนวน 1,403 ครั้ง จากจำนวน 580 กลุ่ม เกษตรกร 11,049 ราย  นอกจากการออกติดตามและตรวจประเมินแปลงข้าวอินทรีย์แล้ว ศูนย์ฯ ยังมีหน้าที่รับสมัครกลุ่มเกษตรกรที่ต้องการขอใบรับรองการผลิตข้าวอินทรีย์มาตรฐาน Organic Thailand และให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการต่ออายุใบรับรองอีกด้วย 

ปัจจุบันจังหวัดสุรินทร์มีพื้นที่การผลิตข้าวอินทรีย์มาตรฐาน Organic Thailand ภายใต้การส่งเสริมและสนับสนุนของศูนย์วิจัยข้าวสุรินทร์ จำนวนทั้งสิ้น 511 กลุ่ม เกษตรกร 9,335 ราย พื้นที่ 95,398.50 ไร่ สามารถนำเงินเข้าพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ไม่ต่ำกว่า 440 ล้านบาท (ยังไม่เสร็จสิ้นโครงการ) นับว่าระบบการผลิตข้าวแบบเกษตรอินทรีย์เป็นอีกหนึ่งแนวทาง ที่จะสร้างความมั่นคงทางรายได้ให้แก่กลุ่มเกษตรกร และชุมชนอย่างแท้จริง 

หากสนใจข้อมูลเพิ่มเติมด้านการผลิตข้าวอินทรีย์มาตรฐาน Organic Thailand การขอและต่ออายุใบรับรองแหล่งผลิตข้าวอินทรีย์ สามารถติดต่อได้ที่ ศูนย์วิจัยข้าวสุรินทร์ ตำบลแกใหญ่ อำเภอเมืองสุรินทร์ สุรินทร์ 32000 โทรศัพท์ 044 511394