สุกรสายแม่พันธุ์กรมปศุสัตว์ แม่พันธุ์ให้ลูกดก
ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาสุกร ตําบลขนงพระ อําเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา และ สหกรณ์การเกษตรด่านขุนทด ตําบลด่านขุนทด อําเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา
การพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตสุกรของประเทศไทยให้ยั่งยืน เริ่มต้นจากรากฐานที่มั่นคง นั่นคือ "พันธุกรรมที่ดี" กรมปศุสัตว์ โดยศูนย์วิจัยและพัฒนาสุกร สํานักพัฒนาพันธุ์สัตว์ ดําเนินงานวิจัยและปรับปรุงพันธุ์สุกรมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาสุกรที่มีสมรรถภาพเหมาะสมกับระบบการผลิต และสามารถนําไปใช้ประโยชน์ได้จริงในภาคการเกษตร ทั้งสุกรสายพ่อพันธุ์ และสุกรสายแม่พันธุ์
โดยเฉพาะ “สุกรสายแม่พันธุ์” ซึ่งเป็น “รากฐานสําคัญของการผลิตลูกสุกรคุณภาพ” เพื่อยกระดับขีดความสามารถของเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกร
สุกรสายแม่พันธุ์ กรมปศุสัตว์มุ่งเน้นพัฒนา คัดเลือกและปรับปรุงพันธุ์ สุกรพันธุ์แลนด์เรซ (Landrace) และลาร์จไวท์ (Large White) ซึ่งเป็นพันธุ์สุกรที่มีความสําคัญในการใช้ผสมข้ามพันธุ์เพื่อผลิตแม่สุกรสองสายที่นิยมใช้ในการผลิตสุกรขุนในอุตสาหกรรมการผลิตสุกร
จุดเด่นที่สําคัญของสุกรสายแม่พันธุ์ คือ ให้ลูกดก เลี้ยงลูกเก่ง อายุการใช้งานยาวนาน มีความแข็งแรง แต่การจะได้มาซึ่งแม่พันธุ์สุกรที่มีคุณลักษณะเหล่านี้ จําเป็นต้อง “อาศัยกระบวนการคัดเลือกและปรับปรุงพันธุ์อย่างเป็นระบบ”
มีการกำหนดเป้าหมายในการพัฒนาพันธุ์ เช่น อัตราการเจริญเติบโต ประสิทธิภาพการใช้อาหาร ความหนาไขมันสันหลัง จำนวนลูกแรกเกิดมีชีวิต จำนวนเต้านม
“การปรับปรุงพันธุ์ที่มีประสิทธิภาพ ต้องใช้ข้อมูลที่ถูกต้อง” กรมปศุสัตว์ มีการเก็บข้อมูลสมรรถภาพการผลิตของสุกรอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การเจริญเติบโต ปริมาณอาหารที่กิน และประสิทธิภาพการใช้อาหาร รวมถึง การใช้เทคโนโลยีอัลตราซาวด์เพื่อเก็บข้อมูลลักษณะที่สําคัญ เช่น ความหนาไขมันสันหลัง และพื้นที่หน้าตัดเนื้อสัน เพื่อนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้ในการคัดเลือกปรับปรุงพันธุ์
ในสุกรสายแม่พันธุ์ ยังให้ความสําคัญกับลักษณะด้านการสืบพันธุ์ และความสามารถในการเลี้ยงลูก เช่น จํานวนลูกแรกเกิดมีชีวิต จํานวนลูกหย่านม น้ำหนักลูกแรกเกิด และน้ำหนักลูกหย่านม จำนวนเต้านมที่สมบูรณ์ไม่น้อยกว่า 14 เต้า เพื่อให้เพียงพอต่อการเลี้ยงลูก
“ข้อมูลเหล่านี้จะถูกนํามาใช้ในการประเมินพันธุกรรม” เพื่อ ค้นหาสุกรที่มีศักยภาพทางพันธุกรรมตรงตามเป้าหมายการพัฒนาโดยใช้ค่า EBV หรือคุณค่าการผสมพันธุ์ มาเป็นเครื่องมือสําคัญในการช่วย ตัดสินใจคัดเลือกพันธุ์ ให้แม่พันธุ์มีสมรรถภาพการผลิตตรงตามเป้าหมายต่อไป
ขณะที่ สหกรณ์การเกษตรด่านขุนทด เป็นสหกรณ์ที่มีกิจกรรมในด้าน การผลิตพืช และปศุสัตว์ โดยเฉพาะสุกร เนื่องจากเป็นแหล่งผลิตวัตถุดิบอาหารสัตว์ที่สำคัญ เช่น ข้าวโพด มันสําปะหลัง จึงทําให้สามารถกำหนดต้นทุนการผลิต ส่งผลให้การผลิตสุกรมีศักยภาพสูงกว่าที่อื่น เป็นตัวอย่างของการ นําพันธุกรรมสุกรจากกรมปศุสัตว์มาใช้ในระบบการผลิต โดยสหกรณ์การเกษตรด่านขุนทดได้เข้าร่วมเป็น “ฟาร์มเครือข่ายสัตว์พันธุ์ดีกรมปศุสัตว์ ประเภทปรับปรุงพันธุ์และขยายพันธุ์”
สหกรณ์ฯได้นําสุกรสายแม่พันธุ์ พันธุ์แลนด์เรซ และลาร์จไวท์ จากศูนย์วิจัยและพัฒนาสุกร มาผลิตเป็นแม่สุกรสองสาย หรือ F1 เพื่อดึงเอาจุดเด่นของแต่ละสายพันธุ์มาใช้ประโยชน์ และใช้เป็นแม่ พันธุ์ที่นําไปผลิตลูกสุกรขุนสําหรับสหกรณ์ฯ และเกษตรกรที่เป็นสมาชิกของสหกรณ์ฯ
ลูกสุกรขุนที่เป็นสุกรสามสายที่ผลิตได้ของสหกรณ์จะถูกส่งต่อให้เกษตรกรสมาชิก นําไปเลี้ยงขุน โดยใช้อาหารที่สหกรณ์ผลิต เมื่อสุกรเติบโตจนได้ขนาดและคุณภาพตามเกณฑ์ที่กำหนด จะนำไปเข้ากระบวนการชําแหละและตัดแต่งในโรงฆ่าสัตว์ที่ได้มาตรฐาน
เพื่อจําหน่ายสู่ผู้บริโภค นี่คือการใช้ประโยชน์จากพันธุกรรม สู่กระบวนการผลิต และ เชื่อมโยงไปถึงผู้บริโภค การดําเนินงานของสหกรณ์จึงเป็น การบูรณาการห่วงโซ่อุปทานอย่างครบวงจร ตั้งแต่การใช้ประโยชน์จากพันธุกรรม การผลิต การแปรรูป จนถึงการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ ทําให้เห็นว่า “การพัฒนาพันธุกรรมไม่ได้จบลงที่ศูนย์วิจัย แต่สามารถสร้างมูลค่าได้ตลอดห่วงโซ่การผลิต” สร้างรายได้ที่ มั่นคงและเป็นธรรมให้กับเกษตรกi
พันธุกรรมสุกรสายแม่พันธุ์จากกรมปศุสัตว์ จึงไม่ใช่เพียงผลสําเร็จของการพัฒนาและปรับปรุงพันธุ์ แต่คือจุดเริ่มต้นของ การสร้างโอกาสในการผลิต คือกลไกสําคัญในการขับเคลื่อน เศรษฐกิจฐานราก สร้างความยั่งยืนให้กับอาชีพการเลี้ยงสุกรของเกษตรกร โดยเฉพาะเกษตรกรรายย่อย ทําให้มีความมั่นคงทางอาหารในชุมชน มีอาชีพที่ก่อให้เกิดรายได้ และระบบสหกรณ์ยังเป็นที่พึ่งของสมาชิก ตลอดจนการเป็นต้นแบบ ในการผลิตสุกรให้กับสหกรณ์อื่นหรือกลุ่มเกษตรกรทั่วประเทศอีกด้วย ดังคํากล่าวที่ว่า "พันธุกรรมก้าวไกล เกษตรกรไทยยั่งยืน"