ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่ หนุนเกษตรกรบ้านแม่หล่าย ขยายพันธุ์ข้าว "สันป่าตอง 1" ผลิตเมล็ดพันธุ์คุณภาพดี

ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่ หนุนเกษตรกรกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวบ้านแม่หล่าย ขยายพันธุ์ข้าว สันป่าตอง 1 ผลิตเมล็ดพันธุ์คุณภาพดี ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่ สังกัดกองเมล็ดพันธุ์ข้าว กรมการข้าว ก่อสร้างเมื่อปีพ.ศ. 2527 และเปิดทำการตั้งแต่เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ.2529 ชื่อว่า “ศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 14 จังหวัดแพร่” สังกัดกรมส่งเสริมการเกษตร เมื่อวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ.2549 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่” สังกัดกรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ตามพระราชเสาวนีย์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี พันปีหลวง เนื่องในวโรกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 73 พรรษา พ.ศ.2548 โดยศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่ ได้ดำเนินการโครงการส่งเสริมการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี มีกลุ่มผลิตเมล็ดพันธุ์ 20 กลุ่ม ส่งเสริมกลุ่มเกษตรกรในด้านการลดต้นทุน การเพิ่มผลผลิต การใช้เทคโนโลยีการผลิต และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม นายขจร โนวัฒน์ ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่ กล่าวว่า สำหรับกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวบ้านแม่หล่ายนี้ เป็นกลุ่มน้องใหม่ ที่ได้เริ่มรวมกลุ่มกันเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวให้กับศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่ โดยมีการจดทะเบียนเป็นกลุ่มผู้จัดทำแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ในปี พ.ศ.2558 เป็นต้นมา ตั้งแต่จดทะเบียนจะเห็นได้ว่ากลุ่มได้มีการผลิตเมล็ดพันธุ์ให้กับทางศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่ มาถึง 5 ปีแล้ว ถึงแม้ว่าจะเป็นกลุ่มใหม่ แต่กลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวบ้านแม่หล่าย ก็สามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ได้ตามมาตรฐานของกรมการข้าว และที่สำคัญผลิตได้ตามเป้าหมายการซื้อคืนในฤดูการผลิต จนได้รับรางวัลกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวดีเด่นระดับภาคเหนือตอนบนประจำปี 2562 เป็นเพราะทางกลุ่มมีคณะกรรมการที่เข้มแข็งและสมาชิกมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องของกระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์เป็นอย่างดี จึงทำให้ทางกลุ่มประสบความสำเร็จในด้านการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ทั้งปริมาณและคุณภาพในทุกฤดูการผลิต และกลุ่มก็ได้รับความร่วมมือจากสมาชิกทุกคน เพื่อให้ทุกๆแปลงผ่านมาตรฐานการผลิตเมล็ดพันธุ์ ซึ่งสมาชิกทุกคนมีความรู้ในเรื่องของการผลิตเมล็ดพันธุ์เป็นอย่างดี มีความขยันในการตรวจติดตามแปลงของตนเอง มีการสำรวจโรคแมลงและพันธุ์ปน และสุดท้ายสมาชิกจะมีการแลกเปลี่ยนระหว่างสมาชิกด้วยกันในการตรวจประเมินคุณภาพแปลงเบื้องต้น ก่อนที่จะมีการตรวจตัดสินคุณภาพแปลงอย่างเป็นทางการจากทางศูนย์ฯ ซึ่งสมาชิกจะมีการช่วยเหลือซึ่งกันและกันตั้งแต่ การรับเมล็ดพันธุ์ การจัดทำแปลงเพาะกล้า การปักดำ การดูแลรักษา ตลอดไปจนถึงการเก็บเกี่ยวตั้งแต่คนแรกจนถึงคนสุดท้าย ด้านนายพีระพงษ์ แสงเก่ง ประธานกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวบ้านแม่หล่าย กล่าวเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันมีพื้นที่ในการจัดทำแปลง 385 ไร่ มีสมาชิก 28 ราย ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวสันป่าตอง 1 เป้าหมายการจัดซื้อเมล็ดพันธุ์คืน 231 ตัน โดยทางกลุ่มมีการลดต้นทุนการผลิต ได้มีการนำเทคโนโลยีเข้ามาดำเนินการในกระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์ของกลุ่ม ซึ่งสมาชิกจะผลิตเมล็ดพันธุ์ได้ต้องผ่านเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพของกรมการข้าว กลุ่มจึงถือได้ว่าประสบผลสำเร็จในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ ในทุกฤดูที่ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวสันป่าตอง 1 ทั้งชั้นพันธุ์ขยาย และจำหน่าย โดยศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่จะอบรมให้เกษตรกรได้ทราบถึงการบริหารจัดการดูแลแปลง ตลอดจนการควบคุมคุณภาพภายในกลุ่มแปลงเอง มีการตรวจแปลงระหว่างกัน จดบันทึกรับรองเบื้องต้นให้ได้รับมาตรฐานผ่านเกณฑ์ GAP-Seed โดยมีคณะกรรมการจากศูนย์ฯ เป็นผู้ตรวจประเมินแปลงอย่างเป็นทางการ และก่อนที่ศูนย์ฯ จะมีการรับซื้อเมล็ดพันธุ์คืนในราคาที่สูงกว่าท้องตลาด จะต้องมีการสุ่มตัวอย่างเมล็ดพันธุ์ของแต่ละรายไปตรวจวิเคราะห์คุณภาพในห้องปฏิบัติการในศูนย์ฯ อีกครั้งหนึ่ง ถึงจะมีการรับซื้อเมล็ดพันธุ์คืนอีกด้วย จะเห็นได้ว่าศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่ ได้ส่งเสริมเกษตรกรกลุ่มนี้อย่างครบถ้วน กระบวนผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวที่เป็นอาชีพของเกษตรกร ซึ่งเกษตรกรได้ให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก มีความสนใจกระตือรือร้นในเรื่องการผลิตเมล็ดพันธุ์เพื่อให้ผ่านมาตรฐานการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว มีความเข้าใจว่าหัวใจหลักในเรื่องของการทำนาคือเมล็ดพันธุ์ เพราะฉะนั้นเกษตรกรก็จะมีความตั้งใจในการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี เพื่อที่เมล็ดพันธุ์เหล่านั้นกระจายไปสู่พี่น้องเกษตรกรผู้ใช้เมล็ดพันธุ์ ได้ใช้เมล็ดพันธุ์ดีอย่างทั่วถึงต่อไป