เกษตรกรแปลงใหญ่ข้าวบ้านกระบวยทองใต้ ผลิตข้าวคุณภาพ แปรรูปต่อยอดสร้างรายได้ยั่งยืน
แปลงใหญ่ข้าวบ้านกระบวยทองใต้ ตำบลระหาน อำเภอบึงสามัคคี จังหวัดกำแพงเพชร เป็นอีกหนึ่งกลุ่มที่ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวกำแพงเพชรได้เข้ามาส่งเสริมรวมกลุ่มในรูปแบบแปลงใหญ่ เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรลดต้นทุนการผลิต เพิ่มผลผลิต และผลิตข้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ จนปัจจุบันกลุ่มมีสมาชิก 46 ราย พื้นที่ 1,200 ไร่ สามารถรวมกลุ่มกันได้อย่างเข้มแข็งและต่อยอดแปรรูปข้าวสร้างรายได้เพิ่มอีกด้วย
นางพรพรรณ บุสสกร ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวกำแพงเพชร กล่าวว่า ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวกำแพงเพชรรับผิดชอบพื้นที่จังหวัดตากกับกำแพงเพชร จังหวัดตากมี 1 กลุ่ม เกษตรกร 32 ราย พื้นที่ 5,000 กว่าไร่ ในการส่งเสริมเกษตรกรแปลงใหญ่จะมีเจ้าหน้าที่ของศูนย์ฯ เป็นผู้รับผิดชอบในโครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ ก็คือกลุ่มถ่ายทอดเทคโนโลยีวิทยาการการผลิตเมล็ดพันธุ์ดีเป็นผู้รับผิดชอบ โดยศูนย์จะมีเจ้าหน้าที่และผู้ช่วยนักวิชาการออกไปถ่ายทอดความรู้ ออกติดตามให้คำแนะนำ ตลอดจนถึงการอบรมในเรื่องของการตรวจรับรองระบบมาตรฐาน GAP แบบกลุ่ม ให้เกษตรกร เพื่อให้ผลผลิตของเกษตรกรมีใบรับรองในเรื่องของมาตรฐานการเกษตรที่ดีและปลอดภัย ซึ่งจะสามารถนำไปการันตีได้ว่าผลผลิตมีคุณภาพและปลอดภัยจากสารเคมี
นางสาวลดารัตน์ ทันที นักวิชาการเกษตรปฏิบัติการ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวกำแพงเพชร กล่าวว่ากลุ่มนาแปลงใหญ่บ้านกระบวยทองใต้ นอกจากจะเป็นกลุ่มแปลงใหญ่แล้ว ยังเป็นศูนย์ข้าวชุมชน ซึ่งทางกรมการข้าว ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวกำแพงเพชรให้การสนับสนุนทั้งในนามของแปลงใหญ่ 3 ปี แล้วก็ต่อยอดด้วยโครงการเสริมสร้างศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของศูนย์ข้าวชุมชน ศูนย์ฯ จะมีการเข้ามาพบปะแลกเปลี่ยน วางแผนการผลิตทั้งข้าวคุณภาพดี ทั้งเมล็ดพันธุ์ข้าวของกลุ่มในทุกๆฤดูกาลผลิต แล้วก็มีการนำองค์ความรู้มาอบรมให้กับทางสมาชิกกลุ่ม ทั้งในด้านการผลิตพันธุ์ข้าวให้ได้มาตรฐาน
กลุ่มนี้ยังเป็นกลุ่มที่ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวจำหน่าย เพราะฉะนั้นในด้านองค์ความรู้ในเรื่องการทำเมล็ดพันธุ์ เกษตรกรจะให้ความสนใจค่อนข้างดี แล้วก็มีการพัฒนาองค์ความรู้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในด้านการทำแปลงให้สะอาด ปราศจากพันธุ์ปนและวัชพืช เนื่องจากกลุ่มได้รับการสนับสนุนเครื่องคัดทำความสะอาดเมล็ดพันธุ์ข้าวในโครงการยกระดับแปลงใหญ่ด้วยเกษตรสมัยใหม่ และเชื่อมโยงตลาด เกษตรกรมีการวางแผนจัดซื้อเครื่องจักรกล เพื่อที่จะมาช่วยในการทำแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวให้สะอาดยิ่งขึ้น เมื่อได้รับการสนับสนุนแล้วทางกลุ่มก็ได้มีกระบวนการครบทุกขั้นตอน ตั้งแต่การผลิตจนถึงการบรรจุภัณฑ์ ในการทำเมล็ดพันธุ์ที่พร้อมสำหรับจำหน่ายในชุมชน และจำหน่ายนอกชุมชนด้วย
ด้านนายอำนาจ สุขกัลยา ประธานกลุ่มแปลงใหญ่ข้าวบ้านกระบวยทองใต้ กล่าวว่า ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวกำแพงเพชรได้สนับสนุนเครื่องจักรกลทางการเกษตร โดยเฉพาะแปลงใหญ่ มีรถไถขนาด 50 แรงม้า 2 เครื่อง โดรนอัจฉริยะ เครื่องจักรกลต่างๆ ส่วนใหญ่ที่กรมการข้าวมาสนับสนุนก็มีการส่งเสริมทางด้านการทำเมล็ดพันธุ์ มีวิทยากรมาให้ความรู้เกี่ยวกับการทำเมล็ดพันธุ์ข้าว ซึ่งก็ตอบโจทย์ ทำให้เกษตรกรในชุมชนสามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวใช้กันในชุมชน และชุมชนข้างเคียงได้ และยังใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีคุณภาพ และยังได้รับรองมาตรฐาน GAP ซึ่งกรมการข้าวมาให้ความรู้ กลุ่มก็ได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP ทั้งแบบรายเดี่ยวและแบบรายกลุ่ม และมีการต่อยอดเข้าโครงการยกระดับแปลงใหญ่มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพิ่ม ผลิตเมล็ดพันธุ์จำหน่ายราคาประมาณ 8,000–10,000 บาท เมื่อนำมาแปรรูปเป็นข้าวสารก็อยู่ที่ประมาณ 12,000 บาท เกษตรกรก็มีรายได้เพิ่มขึ้น จากเดิมที่มีรายได้ประมาณ 6,000–6,500 บาท
เห็นได้ชัดว่าเมื่อเกษตรกรมีความเข้มแข็งและมีความตั้งใจ ศึกษาเรียนรู้ทำตามคำแนะนำจากศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวกำแพงเพชร ครบตามกระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์ ตั้งแต่การเตรียมดิน การปลูก การดูแลรักษา ตรวจตัดพันธุ์ปน ไปจนถึงการเก็บเกี่ยว ส่งผลให้ได้ผลผลิตข้าวที่มีคุณภาพสามารถต่อรองราคากับท้องตลาดได้ รวมถึงต่อยอดแปรรูปจำหน่ายในหลายรูปแบบ มีรายได้สู่ชุมชน ชีวิตความเป็นอยู่ก็ดีขึ้นตามไปด้วย